★ Free online encyclopedia. Did you know? page 29

                                               

Kår

Kår eller føderåd var ei ordning for å ta vare på eldre og uføre før statlege pensjonsordningar. Det var vanleg at dei tidlegare eigarane fekk kår som ein del av oppgjeret når ein gard vart overført til neste generasjon eller vart seld. Vilkåra v ...

                                               

Heimsljós

Heimsljós er ein roman av Haldor Laxness, som kom ut i fire delar i åra 1937 - 1940. Dei fire delane er 1. "Ljós heimsins", 2. "Höll sumarlandssins" 3. "Hús skáldsins" 4. "Fegurð himinsins". Romanen er omset til bokmål av Wilhelm Kaurin, og titla ...

                                               

Lepra

Lepra eller spedalsksjuke er ein kronisk infeksjonssjukdom forårsaka av bakterien Mycobacterium leprae, som er i slekt med tuberkulosebakterien. Bakterien blei påvist første gong i huda til leprapasientar av den norske legen Gerhard Armauer Hanse ...

                                               

Havre

Havre er den tredje viktigaste kornarten i Noreg etter kveite og bygg. Kring år 1900 hadde havre opp mot halve kornarealet i mange europeiske land pga. bruken som hestefôr. Sidan traktoren erstatta hesten i landbruket og bilen og toget i transpor ...

                                               

Skurtreskjar

Ein skur tresk ar er ei maskin som slår, tresker og reinskar korn. Tidlege skurtreskarar vart dregne av hestar, og seinare traktorar, men i dag er skurtreskarar utstyrte med eigen motor og er sjølvgåande.

                                               

6. april

1896: Skuta Nils Liaaen går frå Ålesund for å drive selfangst, som den aller fyrste frå Sunnmøre. 1898: Levande film vert, for aller fyrste gong i Noreg, vist på Tivoli i Kristiania.

                                               

24. november

1600: Kongen av Danmark-Noreg gjer kjent at to kjøpmenn i Bergen får eineretten til å drive apotek i byen, Noregs fyrste apotek. 1933: Olav Midttun vart i statsråd utnemnd til den fyrste sjefen i Norsk Rikskringkasting. 1967: Stortinget vedtok at ...

                                               

15. april

1983: Ann-Kristin Olsen utnemnd til Noregs fyrste politimeister, med tenestestad Halden. 1687: Kristian V. norske lov kjem i staden for Magnus Lagabøtes landslov frå 1276. 1940: Vigra kringkastar vert bomba av tyske fly og sett ut av drift.

                                               

11. november

1941: MK "Blia" la ut frå Øklandsvågen på Bømlo med 42 englandsfararar ombord. Båten forsvann sporlaust under eit uver som voks til orkan. 1977: Regjeringa godkjende den såkalla "gråsoneavtalen" med Sovjetsamveldet.

                                               

28. mai

Dei heilage Crescens, Dioscorides, Paulus og Helladius. Den heilage Germanus av Paris. Dei heilage Emilius, Felix, Priamus og Lucian av Sardinia. Den heilage Vilhelm av Gellone. Den heilage Bernhard av Menthon.

                                               

Olympiske leikar

Dei olympiske leikane er ei multi-sportshending som vert arrangert kvart 2. år. Opphavleg vart det halde i det gamle Hellas, men vart blåse til liv att av franskmannen Baron Pierre de Coubertin i slutten av det 19. hundreåret. Olympiske sommarlei ...

                                               

30. april

1942: Andre verdskrigen. Tælavåg blei jamna med jorda i ein tysk hemnaksjon. 1902: Noregs Fotballforbund vart stifta. 1910: Kvinner fekk alminneleg stemmerett ved kommuneval. 1986: Regjeringa Willoch varslar at ho går av, etter å ha tapt ei avrøy ...

                                               

Short Sunderland

Short S.25 Sunderland var eit britisk firemotors sjøfly som vart utvikla for Royal Air Force av Short Brothers. Flyet var basert på sjøflyet Short Empire, og prototypen flaug fyrste gong 16. oktober 1937. Namnet er teke frå byen Sunderland i England.

                                               

24. mai

Den heilage Niketas av Pereaslav. Den heilage Vincent av Lérins. Dei heilage Meletius generalen og dei 252 følgjesveinane hans. Dei heilage Donatian og Rogatian. Den heilage David av Skottland. Den heilage Gerius av Monte Santo. Dei heilage Susan ...

                                               

Erich Raeder

Erich Johann Albert Raeder (24. april 1876–6. november 1960 var ein tysk marineoffiser, øvste sjef for Nazi-Tysklands Kriegsmarine frå 1935 til 1943 og sentral i planlegginga av invasjonen av Noreg i april 1940. Raeder deltok i fyrste verdskrigen ...

                                               

Spanskesjuka

Spanskesjuka, eller spanskesykja, var ein verdsfemnande influensaepidemi som truleg tok livet av minst 30 millionar menneske i åra 1918–19. Ei siste influensabølgje vinteren 1920 vert gjerne au rekna til spanskesjuka. Spanskesjuka starta truleg i ...

                                               

Sandra

Sandra er eit kvinnenamn som er ei kortform av Aleksandra, som er eit namn med gresk opphav. Den avleidde forma Sandra skal fyrst ha vorte teke i bruk i Italia som kortnamn for Alessandra, den italienske forma av namnet Aleksandra. Tilsvarande ma ...

                                               

Herreklubben Quodlibet

Quodlibet var ein vennekrins eller herreklubb starta i Bergen 11. februar 1813. I tillegg til uhøgtideleg selskapelig samvær fungerte klubben som diskusjonsforum der tema gjerne var litteratur og politikk. Fram til 1814 vart det halde fleire deba ...

                                               

Lærdalsferda

Lærdalsferda var reisa dei fem delegatane frå Bergen tok frå Lærdal og vidare til Riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Dei fem delegatane drog 25. mars 1814 frå fløttmannsbryggen i Dreggen i Bergen i vengebåten kjend som "Eidsvollsbåten". Båtturen ...

                                               

Birsay

Birsay er ein tettstad i eit sokn med same namn, nordvest på øya Mainland på Orknøyane, om lag 31 km frå Kirkwall. Staden er omtala fleire stader i Orknøyingasoga, der han er kalla "Byrgesherad". Namnet skriv seg truleg frå elvenamnet Birgisá.

                                               

Brough of Birsay

Det er mogeleg gå til øya til fots ved lågvatn. Mellom øya og Mainland er sundet 240 meter breitt ved høgvatn, kalla Sound of Birsay. Den norrøne busetnaden på øya er delvis øydelagd av kysterosjon og klippene er forsterka med betong for å hindre ...

                                               

Burghead

Burghead er ein liten by i regionen Moray i Skottland. Han har kring 1500 innbyggjarar. Byen er hovudsakleg bygd på ei halvøy som går nordvestover inn i fjorden Moray Firth, og det meste av byen har derfor havet på tre sider. Den noverande byen v ...

                                               

Egilsay

Det har vore foreslått at namnet på øya delvis kjem frå eit gammalt gælisk namn, noko som er særs uvanleg for Northern Isles. Ved første augekast ser det ut til å tyde Egilsøy etter namnet Egil. Det gæliske namnet eaglais tyder "kyrkje" og kan ve ...

                                               

21. august

Katolsk minnedag for pave Pius X, og nordisk minnedag for Ragnvald Orknøyjarl.

                                               

Damsay

Damsay er ei øy i Orknøyane i Skottland. Ho er om lag 18 hektar stor og berre 11 meter over havet på det høgaste. Ho ligg i Bay of Firth nord for Orkney Mainland nær Finstown. I nærleiken ligg den vesle øya Holm of Grimbister. Øya er ikkje lenger ...

                                               

Dingwall

Dingwall er ein by i regionen Highland i Skottland. Han har kring 5000 innbyggjarar og var tidlegare burgh. Dingwall ligg på nordaustkysten av Skottland ved Cromarty Firth, ein sidearm til Moray Firth. Næraste større by er Inverness 23 kilometer ...

                                               

Diwan

Diwan eller Divan var riksrådet i fleire muslimske statar, hovudsakleg i Det osmanske riket. Omgrepet oppstod under Umar ibn al-Khattab sitt kalifat, då han innførte det same systemet i det muslimske riket sin administrasjon som hadde vorte nytta ...

                                               

Handfesting

Handfesting er eit dokument som seier korleis ein konge ønskjer å styre landet. Handfestingane hadde i Danmark tradisjon lang attende i mellomalderen. Gjennom handfestinga fekk riksforsamlinga garantiar for korleis kongen ville styre før dei vald ...

                                               

Tyko

Tyko er eit mannsnamn brukt i Skandinavia. Opphavet til namnet er nokså uklar, men truleg er det ei latinisering av mellomaldernamnet Tyke, i sin tur ei sideform av namnet Toke, som var eit vanleg vikingnamn. Ei anna forklaring er at det skal kom ...

                                               

1592

4. november: Gerard van Honthorst, nederlandsk målar. 25. september: Herman Krefting d.e., tysk-fødd jernverkseigar. 8. mai: Francis Quarles, engelsk poet. 1. mai: Johann Adam Schall von Bell, tysk misjonær. Ukjend dato: Klas Fleming, svensk admi ...

                                               

16. november

1985: Mjøsbrua vart offisielt opna av kronprins Harald. 1943: Andre verdskrigen: Dei allierte bomba tungtvassfabrikken i Vemork og molybdengruvene i Knaben i Kvinesdal.

                                               

Per Brahe

Per Brahe den yngre var ein svensk greve og riksdrott frå 1640 til han døydde. Per Brahe blei utnemnd til riksråd av kong Gustav II Adolf av Sverige i 1630. I 1637 blei han generalguvernør over Finland, og i 1641 blei han utnemnd til den fremste ...

                                               

Den utvalde prins Kristian

Kristian eller Christian var nesteldste son av kong Kristian IV og Anna Kathrine og kronprins av Danmark-Noreg. Han vart kalla Den utvalde prinsen, skulle ha overtatt trona etter faren, men døydde nokre månader før han. Kristian vart fødd på Købe ...

                                               

Örkelljunga

Örkelljunga er ein svensk tettstad og centralort i Örkelljunga kommun i Skåne län i landskapet Skåne. I 2005 hadde tettstaden 4 574 innbyggjarar.

                                               

Oxenstierna

Oxenstierna er ei svensk såkalla uradlig ätt frå Småland, og mellom dei eldste adelsættene i Sverige. Uradel er eit svensk omgrep for dei adelege ættene som hadde forfedre som høyrde til det svenske frälset i året 1350. Å høyre til frälset inneba ...

                                               

Axel Oxenstierna

Axel Oxenstierna var ein svensk greve og statsmann, rekna som Sveriges største statsmann i historia. Oxenstierna blei medlem av riksrådet 1609 og rikskanslar i 1612. I røynda vart han regent i 1632, ettersom dronning Kristina var umyndig, og han ...

                                               

Divan

Divan er ein sofa ein kan liggja på. Han skil seg ut frå andre sofaar ved å ikkje ha ryggstø eller armlene. Ein divan er ofte dekt av teppe og / eller store puter og er gjerne plassert i opphaldsrom. Ein utslegen sovesofa kan ha form som ein diva ...

                                               

Hop i Bergen

Garden vart først nemnd ei bispejordebok frå om lag 1590 og høyrte då til domkapitlet i Bergen. Frå 1616 var biskopen eigar. Hop var tingstad for Skjold skipreide i 1660- og 1690-åra. I 1703 makeskifte Jacob von Wida til seg Hop og i 1727 sat svi ...

                                               

Ask og Embla

Ask og Embla var ifylgje norrøn mytologi dei to fyrste menneska. Frå desse to skal alle menneska som bur i Midgard stamma. Eddadiktet Voluspå fortel i strofene 17 og 18 at gudane Odin, Høne og Lodur fann mannen Ask og kvinna Embla som to trestamm ...

                                               

Audhumbla

Audhumbla er ei ku som etter skapingsforteljinga i norrøn mytologi det fyrste vesenet som vert til. Ho vert nokre gonger kalla "urkua". Audhumbla vart skapt av dropar frå smeltinga av isen i Ginnungagap. Ho levde av smeltande is frå Nivlheim, og ...

                                               

Utgard

Utgard var i norrøn gudetru ein stad der jotnar heldt til. Nokre stader blir Utgard framstilt som ei borg som låg i Jotunheim, men det er òg vanleg å oppfatta det som ei verd utanfor Midgard som jotunheimane var ein del av. Snorre Sturlason forte ...

                                               

Bivrost

Bivrost eller Bifrost er i norrøn mytologi ei bru som går frå menneskeheimen Midgard til gudeheimen Åsgard. På norrønt språk tyder Bifrost den skjelvande vegen eller den flammande brua. Brua er regnbogen, eller kan òg tolkast som nordlyset eller ...

                                               

Ratatosk

Ratatosk, på norrønt Ratatoskr, er i norrøn mytologi eit ekorn som lever i verdstreet Yggdrasil. Ratatosk spring som bodbringar mellom toppen og rota av asketreet. Han er bodbringar frå ei verd til ei anna. Han talar med alt frå æsene til nornene ...

                                               

Gere og Freke

Gere og Freke er i norrøn mytologi namna på Odin sine to tamme ulvar. Namna tyder noko nær "gråde" og "råskap". Odin har sjølv temja dei, og dei lyder han som hundar. Snorre Sturlason i Gylvaginning gjev inntrykk av at det er desse ulvane Odin gj ...

                                               

Eldre steinalder

Eldre steinalder er namnet ein har gjeve til den første delen av steinalderen. Dette tidsrommet blir også kalla paleolitikum eller paleolittisk tid. Denne perioden fann stad under dei geologiske epokane pleistocen og holocen. I europeisk samanhen ...

                                               

Traktbegerkulturen

Traktbegerkulturen er ein europeisk arkeologisk kultur frå yngre steinalder, som var utbreidd over Nord- og Sentral-Europa frå det sørlege Noreg til den tsjekkisk-austerrikske grensa og frå Nederland til Ukraina. Det fanst ein tidleg-neolittisk t ...

                                               

Sven Rosborn

Sven Gunnar Rosborn er ein svensk arkeolog, foredragsholdar, forfattar av vitskaplege og populærvitskaplege artiklar og bøker. Han er kjent i Noreg for å ha stått for bygningsarkeologiske granskingar av dei to Systerkyrkjene og det såkalla Steinh ...

                                               

Lind

Linda er eit stort lauvfellande tre med ei brei, kjegleforma krone. Stammen er kort og tjukk, og han delar seg i fleire konkurrerande toppskot. Barken er først gul med raud lysside og glatt. Seinare vert han meir ru og grå, og til slutt grå og op ...

                                               

Mainland i Orknøyane

Mainland er den største øya i Orknøyane i Skottland. Dei to byane på Orknøyane, Kirkwall og Stromness, ligg begge på øya, som òg er eit trafikknutepunkt for øyane med ferjeterminalar og flyplass. Tre fjerdedelar av alle innbyggjarane på Orknøyane ...

                                               

Ongel

Ein ongel, angel eller ein fiskekrok er ein meir eller mindre bøygd gjenstand som er festa til eit snøre for å fange fisk. Han er laga av eit relativt hardt materiale og er spiss i den eine enden. I andre enden vert det til vanleg festa eit snøre ...

Encyclopedic dictionary

Translation

home

...
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →